على ربانى گلپايگانى

312

درآمدى به شيعه شناسى ( فارسى )

حلول روح الهى در او عقيده داشتند . 3 . مغيريه : پيروان مغيرة بن سعيد عجلى ، مغيره در آغاز به امامت امام محمد باقر عليه السّلام اعتقاد داشت . ولى سرانجام براى خود دعوى نبوت كرد . 4 . خطابيه : پيروان ابو الخطاب أسدى . ابو الخطاب در زمان امام صادق عليه السّلام زندگى مىكرد ، و به الوهيت آن حضرت قايل شد . امام عليه السّلام او را لعن و طرد كرد . پيروان او به الوهيت همه‌ى ائمه اعتقاد داشتند . 5 . غرابيّه : آنان معتقد بودند كه خداوند جبرييل را به سوى على عليه السّلام فرستاد تا شريعت اسلام را به او بسپارد ، ولى جبرييل خطا كرد و آن را به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله رساند . و منشأ اشتباه او اين بود كه على عليه السّلام و حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله بسيار به يكديگر شباهت داشتند . « و كان أشبه به من الغراب بالغراب » بدين جهت ، غرابيه ناميده شدند . عقيده‌ى ديگر آنان اين بود كه خداوند حضرت محمد صلّى اللّه عليه و آله را آفريد و خلق و تدبير عالم را به او سپرد ، و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آن را به على عليه السّلام سپرد . بدين جهت آنان را « مفوّضه » نيز مىنامند . 6 . نصيريّه : پيروان محمد بن نصير نميرى ، وى در زمان امام عسكرى عليه السّلام زندگى مىكرده ، و در حق آن حضرت غلو كرد و به ربوبيت او قايل شد . و خود را پيامبرى مبعوث از جانب او معرّفى كرد . شهرستانى از نصيريه در زمان خود به عنوان عدّه‌اى كه به الوهيت على عليه السّلام قايل بودند ياد كرده است . نصيريه هم‌اكنون در سوريه ، تركيه و كردستان عراق زندگى مىكنند ، و از آنان به علويه ياد مىشود .